ใบความรู้ที่ 5.1 เรื่อง หลักการวาดภาพแสดงทัศนียภาพ

ใบความรู้ที่ 5.1

เรื่อง หลักการวาดภาพแสดงทัศนียภาพ
รายวิชา ศ๒๑๑๐๑ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

1. ทัศนียภาพคืออะไร?

ทัศนียภาพ (Perspective) คือ หลักการหรือเทคนิคการวาดภาพที่ทำให้ภาพดูมีระยะและมิติเหมือนที่ตามองเห็นจริง เป็นการสร้าง illusion (ภาพลวงตา) ให้วัตถุที่อยู่ไกลดูเล็กและอยู่สูง วัตถุที่อยู่ใกล้ดูใหญ่และอยู่ต่ำการวาดภาพแสดงทัศนียภาพจะช่วยให้ภาพวาดของเราดูสมจริง มีชีวิตชีวา และสามารถสื่อสารความรู้สึกถึงความกว้าง ความลึก และระยะทางได้

2. หลักการสร้างระยะไกล-ใกล้

3. องค์ประกอบของภาพทัศนียภาพ

3.1 เส้นขอบฟ้า (Horizon Line)

• เส้นแนวนอนในระดับสายตาของผู้วาด
• เป็นเส้นแบ่งระหว่างพื้นดิน/น้ำกับท้องฟ้า
• จุดที่เส้นขนานมาบรรจบกันจะอยู่บนเส้นขอบฟ้านี้

3.2 จุดบรรจบ (Vanishing Point)

• จุดที่เส้นขนานมาบรรจบกัน
• อาจมี 1 จุด (One-point perspective) หรือ 2 จุด (Two-point perspective)
• สำหรับการวาดภาพทิวทัศน์ทั่วไป มักใช้ 1 จุดบรรจบ

3.3 ระยะ 3 ระยะในภาพทิวทัศน์

4. เทคนิคการวาดภาพทัศนียภาพ

4.1 การวาดภาพทิวทัศน์แบบ 3 ระยะ

1.      กำหนดเส้นขอบฟ้า – ลากเส้นแนวนอนแบ่งภาพเป็นพื้นดินและท้องฟ้า

2.      วาดระยะไกลก่อน – วาดภูเขา เมฆ หรือท้องฟ้า ด้วยสีอ่อนๆ

3.      วาดระยะกลาง – วาดทุ่งนา ต้นไม้ขนาดกลาง บ้านเรือน

4.      วาดระยะใกล้ – วาดหญ้า ใบไม้ ก้อนหิน ต้นไม้ใหญ่ ให้มีรายละเอียดชัดเจน

5.      เก็บรายละเอียด – เพิ่มแสงเงา ปรับสีให้เหมาะสม

4.2 การใช้สีเพื่อสร้างระยะ

4.3 การสร้างมิติด้วยแสงเงา

• แสงทำให้วัตถุดูนูน มีน้ำหนัก
• เงาทอดช่วยบอกระยะและทิศทางแสง
• เงาของวัตถุใกล้จะยาวและชัด วัตถุไกลเงาจะสั้นและจาง

5. ตัวอย่างการแบ่งระยะในภาพทิวทัศน์

text

                    /\

                   /  \      ← ระยะไกล (ภูเขา สีจาง)

                  /    \

                 /      \

   ⛅~~~~~⛅~~~~~⛅~~~~~~⛅  ← เส้นขอบฟ้า

                /________\

               /          \

      🏠      /            \     ← ระยะกลาง (ทุ่งนา บ้าน)

      🏠    /              \

    ~~~~~____________________

   /        \      /        \    ← ระยะใกล้ (หญ้า ต้นไม้)

  /          \    /          \

 /            \  /            \

6. ข้อควรปฏิบัติในการวาดภาพทัศนียภาพ

• สังเกตธรรมชาติจริงๆ เพื่อเข้าใจระยะและแสง
• เริ่มจากภาพร่างเบาๆ ก่อนลงสี
• ระบายจากระยะไกลมาหาระยะใกล้
• ใช้สีอ่อนก่อนแล้วค่อยเพิ่มสีเข้ม
• ไม่เร่งรีบ ลงรายละเอียดทีละส่วน

7. สรุป

การวาดภาพแสดงทัศนียภาพเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้ภาพวาดดูสมจริงและมีมิติ โดยอาศัยหลักการง่ายๆ คือ วัตถุใกล้ใหญ่ รายละเอียดชัด สีสด วัตถุไกลเล็ก รายละเอียดน้อย สีจาง การฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและการสังเกตธรรมชาติจะช่วยให้เราวาดภาพได้อย่างสวยงามและสมจริง