ใบความรู้ที่ 2.1 เรื่อง เครื่องดนตรีและวงดนตรีไทย

ใบความรู้ที่ 2.1

เรื่อง เครื่องดนตรีและวงดนตรีไทย
รายวิชา ศ๒๑๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

1. การจำแนกประเภทเครื่องดนตรีไทย

เครื่องดนตรีไทยแบ่งตามวิธีการบรรเลงออกเป็น 4 ประเภท ดังนี้:

1.1 เครื่องสี (String Bowed)

ลักษณะเด่น: ใช้คันชักสี (คันชักทำจากไม้ไผ่ ขนหางม้า) ให้เสียงนุ่มนวล โหยหวน เหมาะกับเพลงช้า

1.2 เครื่องดีด (String Plucked)

ลักษณะเด่น: ใช้นิ้วดีดหรือปิ๊กดีด ให้เสียงสดใส กังวาน เหมาะกับเพลงเร็วและเพลงช้า

1.3 เครื่องเป่า (Wind)

ลักษณะเด่น: ใช้ลมเป่า มีลิ้นปี่หรือขลุ่ยทำให้เกิดเสียง ให้เสียงหลากหลายตามขนาด

1.4 เครื่องตี (Percussion)

ลักษณะเด่น: ใช้ไม้ตีหรือมือตี ให้เสียงจังหวะและทำนอง เป็นเครื่องดนตรีหลักในวงปี่พาทย์

2. วงดนตรีไทย

วงดนตรีไทยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ วงปี่พาทย์ วงเครื่องสาย และวงมโหรี

2.1 วงปี่พาทย์

วงปี่พาทย์ ใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา งานมงคล งานศพ การแสดงโขน ละครใน

2.2 วงเครื่องสาย

วงเครื่องสาย ใช้ในการขับร้องเพลงไทย งานรื่นเริง การแสดง

2.3 วงมโหรี

วงมโหรี เป็นวงที่ผสมผสานระหว่างวงปี่พาทย์และวงเครื่องสาย มีเครื่องดนตรีครบทุกประเภท

3. การใช้และบำรุงรักษาเครื่องดนตรีไทย

3.1 หลักการทั่วไป

• เก็บเครื่องดนตรีในที่แห้ง ไม่โดนแดดหรือฝน
• ทำความสะอาดหลังใช้งานทุกครั้ง
• ตรวจสอบสภาพเครื่องดนตรีสม่ำเสมอ
• ใช้อย่างถูกวิธี ไม่กระแทกหรือทำตก

3.2 การดูแลรักษาเครื่องดนตรีแต่ละประเภท

4. การเปรียบเทียบเสียงเครื่องดนตรีไทยกับเครื่องดนตรีสากล

5. สรุป

เครื่องดนตรีไทยแบ่งเป็น 4 ประเภท ได้แก่ เครื่องสี เครื่องดีด เครื่องเป่า และเครื่องตี การนำเครื่องดนตรีเหล่านี้มาผสมวงกันเกิดเป็นวงดนตรีไทย 3 ประเภทหลัก คือ วงปี่พาทย์ วงเครื่องสาย และวงมโหรี การใช้และบำรุงรักษาเครื่องดนตรีอย่างถูกวิธีจะช่วยให้เครื่องดนตรีคงคุณภาพ

เสียงที่ดีและมีอายุการใช้งานยาวนาน