ใบความรู้ที่ 5.1

เรื่อง หลักการร้องและบรรเลงเพลงสากล
รายวิชา ศ๒๑๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

1. หลักการขับร้องเพลงสากลเบื้องต้น

การขับร้องเพลงสากลให้ไพเราะต้องอาศัยหลักการสำคัญ ดังนี้:

1.1 การหายใจ (Breathing)

การหายใจที่ถูกต้อง

  • ใช้การหายใจแบบใช้กระบังลม (Diaphragmatic Breathing)
  • หายใจเข้าทางจมูก ให้อากาศลงไปเต็มปอด รู้สึกท้องป่อง
  • หายใจออกทางปากช้าๆ ควบคุมลมให้สม่ำเสมอ
  • ฝึกหายใจเข้า 4 จังหวะ ค้าง 4 จังหวะ ออก 8 จังหวะ

ประโยชน์

  • ทำให้มีลมในการร้องเพลงยาวๆ
  • เสียงไม่ขาดตอน
  • ลดอาการเมื่อยคอ

1.2 การออกเสียง (Articulation)

การออกเสียงสระและพยัญชนะ

  • ออกเสียงสระให้ชัดเจน เปิดปากกว้างพอสมควร
  • พยัญชนะต้น ออกเสียงให้ชัด
  • พยัญชนะท้าย ออกเสียงเบา ไม่กัดฟัน
  • การออกเสียงในภาษาอังกฤษต้องคำนึงถึงการออกเสียงที่ถูกต้องตามหลักภาษา

1.3 การใช้เสียง (Voice Production)

Chest Voice (เสียงอก)

  • ใช้สำหรับเสียงช่วงต่ำถึงกลาง
  • ให้ความรู้สึกหนักแน่น มีพลัง
  • เหมาะกับเพลงที่มีพลัง

Head Voice (เสียงหัว)

  • ใช้สำหรับเสียงช่วงสูง
  • ให้ความรู้สึกนุ่มนวล โปร่ง
  • เหมาะกับเพลงช้าหรือช่วงสูง

Mixed Voice (เสียงผสม)

  • การผสมระหว่าง Chest Voice และ Head Voice
  • ทำให้เสียงต่อเนื่องสม่ำเสมอตลอดช่วงเสียง

1.4 การจับทำนอง (Melody)

  • ฟังทำนองให้แม่นก่อนร้อง
  • ร้องตามเสียงร้องหรือเครื่องดนตรี
  • ฝึกแยกเสียงสูง-ต่ำ
  • ใช้เสียงจากลำคอ ไม่ใช่เสียงจากจมูก

2. โน้ตสากลและการอ่านโน้ต

2.1 เส้นห้าเส้น (Staff)

เส้นห้าเส้นเป็นพื้นฐานในการบันทึกโน้ตสากล ประกอบด้วยเส้นแนวนอน 5 เส้น และช่องว่าง 4 ช่อง

text

--- เส้นที่ 5 ---

--- เส้นที่ 4 ---

--- เส้นที่ 3 ---

--- เส้นที่ 2 ---

--- เส้นที่ 1 ---

2.2 กุญแจประจำเส้น (Clef)

กุญแจซอล (Treble Clef)

  • ใช้สำหรับเสียงสูง
  • ตัวโน้ตบนเส้น: E-G-B-D-F (Every Good Boy Deserves Fruit)
  • ตัวโน้ตในช่อง: F-A-C-E (FACE)

กุญแจฟา (Bass Clef)

  • ใช้สำหรับเสียงต่ำ
  • ตัวโน้ตบนเส้น: G-B-D-F-A
  • ตัวโน้ตในช่อง: A-C-E-G

2.3 ค่าของตัวโน้ต

ตัวโน้ต

ชื่อไทย

ชื่ออังกฤษ

ค่าจังหวะ

 

ตัวกลม

Whole Note

4 จังหวะ

 

ตัวขาว

Half Note

2 จังหวะ

 

ตัวดำ

Quarter Note

1 จังหวะ

 

เขบ็ตหนึ่งชั้น

Eighth Note

1/2 จังหวะ

 

เขบ็ตสองชั้น

Sixteenth Note

1/4 จังหวะ

 

 

 

3. จังหวะและความเร็วในเพลงสากล

3.1 จังหวะ (Rhythm)

จังหวะคือรูปแบบของการเน้นเสียงหนัก-เบาในเพลง

ประเภท

ลักษณะ

ตัวอย่าง

จังหวะ 2/4

แข็ง-อ่อน

เพลงมาร์ช

จังหวะ 3/4

แข็ง-อ่อน-อ่อน

เพลงวอลทซ์

จังหวะ 4/4

แข็ง-อ่อน-รอง-อ่อน

เพลงป็อปทั่วไป

 

3.2 ความเร็ว (Tempo)

ความเร็ว

ภาษา อิตาลี

จังหวะต่อนาที

ช้ามาก

Largo

40-60

ช้า

Adagio

66-76

ปานกลาง

Andante

76-108

เร็วปานกลาง

Moderato

108-120

เร็ว

Allegro

120-168

เร็วมาก

Presto

168-200

 

4. อารมณ์และความรู้สึกของบทเพลง

4.1 ปัจจัยที่มีผลต่ออารมณ์เพลง

ปัจจัย

ลักษณะ

อารมณ์ที่ได้

จังหวะเร็ว

สนุกสนาน ตื่นเต้น

มีความสุข กระฉับกระเฉง

จังหวะช้า

สงบ เศร้า

ละมุน ซึ้ง

เสียงดัง

หนักแน่น

พลังงานสูง

เสียงเบา

นุ่มนวล

สบาย อ่อนหวาน

ทำนองขึ้นสูง

สดใส

ตื่นเต้น

ทำนองลงต่ำ

หม่นหมอง

เศร้า

 

5. การร้องและบรรเลงประกอบ

หลักการ

  • นักร้องและผู้บรรเลงต้องฟังซึ่งกันและกัน
  • รักษาจังหวะให้ตรงกัน
  • ผู้บรรเลงต้องเล่นตามทำนองและจังหวะที่นักร้องร้อง
  • ฝึกซ้อมร่วมกันอย่างสม่ำเสมอ

 

6. การประเมินคุณภาพงานดนตรี

เกณฑ์การประเมิน

เกณฑ์

คำอธิบาย

ความถูกต้องของทำนอง

ร้อง/บรรเลงได้ตรงตามโน้ต

ความถูกต้องของจังหวะ

รักษาจังหวะได้สม่ำเสมอ

การแสดงออกทางอารมณ์

สื่ออารมณ์ตามบทเพลงได้

ความไพเราะ

เสียงน่าฟัง การใช้เทคนิคเหมาะสม

 

7. สรุป

การขับร้องและบรรเลงเพลงสากลต้องอาศัยหลักการที่ถูกต้อง ตั้งแต่การหายใจ การออกเสียง การใช้เสียง การอ่านโน้ต การรักษาจังหวะ ไปจนถึงการแสดงออกทางอารมณ์ การฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและการฟังอย่างตั้งใจจะช่วยให้สามารถร้องและบรรเลงเพลงสากลได้อย่างถูกต้องและไพเราะ

Last modified: Monday, 20 April 2026, 9:31 AM