ใบความรู้ที่ 5.1 เรื่อง หลักการร้องและบรรเลงเพลงสากล
ใบความรู้ที่ 5.1
เรื่อง หลักการร้องและบรรเลงเพลงสากล
รายวิชา ศ๒๑๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
1. หลักการขับร้องเพลงสากลเบื้องต้น
การขับร้องเพลงสากลให้ไพเราะต้องอาศัยหลักการสำคัญ ดังนี้:
1.1 การหายใจ (Breathing)
การหายใจที่ถูกต้อง
- ใช้การหายใจแบบใช้กระบังลม (Diaphragmatic Breathing)
- หายใจเข้าทางจมูก ให้อากาศลงไปเต็มปอด รู้สึกท้องป่อง
- หายใจออกทางปากช้าๆ ควบคุมลมให้สม่ำเสมอ
- ฝึกหายใจเข้า 4 จังหวะ ค้าง 4 จังหวะ ออก 8 จังหวะ
ประโยชน์
- ทำให้มีลมในการร้องเพลงยาวๆ
- เสียงไม่ขาดตอน
- ลดอาการเมื่อยคอ
1.2 การออกเสียง (Articulation)
การออกเสียงสระและพยัญชนะ
- ออกเสียงสระให้ชัดเจน เปิดปากกว้างพอสมควร
- พยัญชนะต้น ออกเสียงให้ชัด
- พยัญชนะท้าย ออกเสียงเบา ไม่กัดฟัน
- การออกเสียงในภาษาอังกฤษต้องคำนึงถึงการออกเสียงที่ถูกต้องตามหลักภาษา
1.3 การใช้เสียง (Voice Production)
Chest Voice (เสียงอก)
- ใช้สำหรับเสียงช่วงต่ำถึงกลาง
- ให้ความรู้สึกหนักแน่น มีพลัง
- เหมาะกับเพลงที่มีพลัง
Head Voice (เสียงหัว)
- ใช้สำหรับเสียงช่วงสูง
- ให้ความรู้สึกนุ่มนวล โปร่ง
- เหมาะกับเพลงช้าหรือช่วงสูง
Mixed Voice (เสียงผสม)
- การผสมระหว่าง Chest Voice และ Head Voice
- ทำให้เสียงต่อเนื่องสม่ำเสมอตลอดช่วงเสียง
1.4 การจับทำนอง (Melody)
- ฟังทำนองให้แม่นก่อนร้อง
- ร้องตามเสียงร้องหรือเครื่องดนตรี
- ฝึกแยกเสียงสูง-ต่ำ
- ใช้เสียงจากลำคอ ไม่ใช่เสียงจากจมูก
2. โน้ตสากลและการอ่านโน้ต
2.1 เส้นห้าเส้น (Staff)
เส้นห้าเส้นเป็นพื้นฐานในการบันทึกโน้ตสากล ประกอบด้วยเส้นแนวนอน 5 เส้น และช่องว่าง 4 ช่อง
text
--- เส้นที่ 5 ---
--- เส้นที่ 4 ---
--- เส้นที่ 3 ---
--- เส้นที่ 2 ---
--- เส้นที่ 1 ---
2.2 กุญแจประจำเส้น (Clef)
กุญแจซอล (Treble Clef)
- ใช้สำหรับเสียงสูง
- ตัวโน้ตบนเส้น: E-G-B-D-F (Every Good Boy Deserves Fruit)
- ตัวโน้ตในช่อง: F-A-C-E (FACE)
กุญแจฟา (Bass Clef)
- ใช้สำหรับเสียงต่ำ
- ตัวโน้ตบนเส้น: G-B-D-F-A
- ตัวโน้ตในช่อง: A-C-E-G
2.3 ค่าของตัวโน้ต
|
ตัวโน้ต |
ชื่อไทย |
ชื่ออังกฤษ |
ค่าจังหวะ |
|
ตัวกลม |
Whole Note |
4 จังหวะ |
|
|
ตัวขาว |
Half Note |
2 จังหวะ |
|
|
ตัวดำ |
Quarter Note |
1 จังหวะ |
|
|
เขบ็ตหนึ่งชั้น |
Eighth Note |
1/2 จังหวะ |
|
|
เขบ็ตสองชั้น |
Sixteenth Note |
1/4 จังหวะ |
3. จังหวะและความเร็วในเพลงสากล
3.1 จังหวะ (Rhythm)
จังหวะคือรูปแบบของการเน้นเสียงหนัก-เบาในเพลง
|
ประเภท |
ลักษณะ |
ตัวอย่าง |
|
จังหวะ 2/4 |
แข็ง-อ่อน |
เพลงมาร์ช |
|
จังหวะ 3/4 |
แข็ง-อ่อน-อ่อน |
เพลงวอลทซ์ |
|
จังหวะ 4/4 |
แข็ง-อ่อน-รอง-อ่อน |
เพลงป็อปทั่วไป |
3.2 ความเร็ว (Tempo)
|
ความเร็ว |
ภาษา อิตาลี |
จังหวะต่อนาที |
|
ช้ามาก |
Largo |
40-60 |
|
ช้า |
Adagio |
66-76 |
|
ปานกลาง |
Andante |
76-108 |
|
เร็วปานกลาง |
Moderato |
108-120 |
|
เร็ว |
Allegro |
120-168 |
|
เร็วมาก |
Presto |
168-200 |
4. อารมณ์และความรู้สึกของบทเพลง
4.1 ปัจจัยที่มีผลต่ออารมณ์เพลง
|
ปัจจัย |
ลักษณะ |
อารมณ์ที่ได้ |
|
จังหวะเร็ว |
สนุกสนาน ตื่นเต้น |
มีความสุข กระฉับกระเฉง |
|
จังหวะช้า |
สงบ เศร้า |
ละมุน ซึ้ง |
|
เสียงดัง |
หนักแน่น |
พลังงานสูง |
|
เสียงเบา |
นุ่มนวล |
สบาย อ่อนหวาน |
|
ทำนองขึ้นสูง |
สดใส |
ตื่นเต้น |
|
ทำนองลงต่ำ |
หม่นหมอง |
เศร้า |
5. การร้องและบรรเลงประกอบ
หลักการ
- นักร้องและผู้บรรเลงต้องฟังซึ่งกันและกัน
- รักษาจังหวะให้ตรงกัน
- ผู้บรรเลงต้องเล่นตามทำนองและจังหวะที่นักร้องร้อง
- ฝึกซ้อมร่วมกันอย่างสม่ำเสมอ
6. การประเมินคุณภาพงานดนตรี
เกณฑ์การประเมิน
|
เกณฑ์ |
คำอธิบาย |
|
ความถูกต้องของทำนอง |
ร้อง/บรรเลงได้ตรงตามโน้ต |
|
ความถูกต้องของจังหวะ |
รักษาจังหวะได้สม่ำเสมอ |
|
การแสดงออกทางอารมณ์ |
สื่ออารมณ์ตามบทเพลงได้ |
|
ความไพเราะ |
เสียงน่าฟัง การใช้เทคนิคเหมาะสม |
7. สรุป
การขับร้องและบรรเลงเพลงสากลต้องอาศัยหลักการที่ถูกต้อง ตั้งแต่การหายใจ การออกเสียง การใช้เสียง การอ่านโน้ต การรักษาจังหวะ ไปจนถึงการแสดงออกทางอารมณ์ การฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและการฟังอย่างตั้งใจจะช่วยให้สามารถร้องและบรรเลงเพลงสากลได้อย่างถูกต้องและไพเราะ