ใบความรู้ที่ 9.1

เรื่อง ทักษะพื้นฐานการแสดงละคร
รายวิชา ศ๒๑๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

1. ทักษะพื้นฐานการแสดงละคร

การแสดงละครต้องอาศัยทักษะพื้นฐานหลายด้าน ดังนี้:

1.1 การใช้เสียง (Voice)

องค์ประกอบของเสียงที่ดี

  • ความชัดเจน: ออกเสียงพยัญชนะและสระให้ชัด
  • ระดับเสียง: ใช้เสียงสูง-ต่ำตามอารมณ์และบทบาท
  • น้ำหนักเสียง: ดัง-เบาตามระยะห่างของผู้ชม
  • น้ำเสียง: แสดงอารมณ์ผ่านเสียง

การฝึกใช้เสียง

  • ฝึกหายใจด้วยกระบังลม
  • ฝึกอ่านบทละครด้วยน้ำเสียงต่างๆ
  • ฝึกเปล่งเสียงให้ชัดเจน

1.2 การเคลื่อนไหว (Movement)

องค์ประกอบของการเคลื่อนไหวที่ดี

  • การเดิน: เดินตามจังหวะและบทบาท
  • การยืน: ยืนให้เหมาะสมกับตัวละคร
  • การนั่ง: นั่งให้เข้ากับบทบาท
  • การใช้มือและแขน: ประกอบการแสดงอารมณ์

การฝึกเคลื่อนไหว

  • ฝึกเดินแบบต่างๆ (เดินเร็ว เดินช้า เดินตามจังหวะ)
  • ฝึกยืนแบบต่างๆ (ยืนตัวตรง ยืนหลังค่อม)
  • ฝึกการใช้มือประกอบการพูด

1.3 การแสดงอารมณ์ (Emotion)

อารมณ์พื้นฐานในการแสดง

อารมณ์

ลักษณะ

ดีใจ

ยิ้ม ตาเป็นประกาย เคลื่อนไหวรวดเร็ว

เสียใจ

หน้าบึ้ง ตาแดง น้ำเสียงหม่น เคลื่อนไหวช้า

โกรธ

ขมวดคิ้ว จ้องตา น้ำเสียงหนักแน่น

กลัว

ตาโต ตัวแข็ง น้ำเสียงสั่น

ตกใจ

อ้าปาก ตาโต รีบหันหนี

การฝึกแสดงอารมณ์

  • ฝึกแสดงอารมณ์หน้ากระจก
  • ฝึกเปลี่ยนอารมณ์อย่างรวดเร็ว
  • ฝึกแสดงอารมณ์ผ่านเสียง

1.4 บทบาทสมมติ (Role Playing)

การสวมบทบาทตัวละคร

  • ศึกษาและทำความเข้าใจตัวละคร
  • สังเกตลักษณะท่าทางของตัวละคร
  • ลองแสดงเป็นตัวละครนั้นๆ

การฝึกบทบาทสมมติ

  • ฝึกเป็นบุคคลในอาชีพต่างๆ
  • ฝึกเป็นตัวละครในวรรณคดี
  • ฝึกเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์

2. นาฏยศัพท์ทางการละคร

ศัพท์

ความหมาย

การใช้

บทบาท

หน้าที่หรือลักษณะของตัวละคร

นักแสดงต้องเข้าใจบทบาทของตน

บทสนทนา

คำพูดระหว่างตัวละคร

สื่อสารเรื่องราวระหว่างตัวละคร

บทพูดคนเดียว

การพูดคนเดียวบนเวที

แสดงความคิดภายในของตัวละคร

ฉาก

ส่วนย่อยของละคร

แบ่งตอนในการแสดง

องก์

ตอนของละคร

แบ่งช่วงเวลาในการแสดง

ตัวละคร

บุคคลในเรื่อง

ผู้ที่แสดงบทบาทต่างๆ

ผู้กำกับ

ผู้ควบคุมการแสดง

ดูแลการแสดงทั้งหมด

บทละคร

ต้นฉบับของการแสดง

กำหนดเนื้อเรื่องและบทสนทนา

 

3. ขั้นตอนการแสดงละคร

ขั้นตอน

กิจกรรม

1. อ่านบทละคร

ทำความเข้าใจเนื้อเรื่องและตัวละคร

2. กำหนดบทบาท

แบ่งหน้าที่ให้สมาชิกในกลุ่ม

3. ฝึกอ่านบท

ฝึกอ่านด้วยน้ำเสียงที่เหมาะสม

4. ฝึกเคลื่อนไหว

ฝึกท่าทางและการเดินตามบท

5. ฝึกซ้อมร่วมกัน

ซ้อมพร้อมกันทั้งกลุ่ม

6. แสดงจริง

นำเสนอการแสดงต่อผู้ชม

 

4. การทำงานเป็นกลุ่มในการแสดงละคร

บทบาทในกลุ่ม

  • ผู้กำกับ: ควบคุมการแสดงทั้งหมด
  • นักแสดง: แสดงบทบาทตัวละคร
  • ผู้ช่วย: ช่วยจัดเตรียมอุปกรณ์
  • ผู้ดูแลอุปกรณ์: ดูแลเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์

ข้อปฏิบัติ

  • วางแผนร่วมกัน
  • ฝึกซ้อมพร้อมกัน
  • ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
  • รับฟังความคิดเห็นของสมาชิก

5. การประเมินคุณภาพการแสดง

เกณฑ์การประเมิน

เกณฑ์

คำอธิบาย

คะแนน

การใช้เสียง

ชัดเจน เหมาะสมกับบทบาท

10

การเคลื่อนไหว

เหมาะสมกับบทบาท

10

การแสดงอารมณ์

สื่ออารมณ์ได้ตรงตามบท

10

การทำงานเป็นกลุ่ม

มีความสามัคคี ทำงานร่วมกัน

10

ความคิดสร้างสรรค์

มีการเพิ่มเติมที่น่าสนใจ

10

 

6. สรุป

ทักษะพื้นฐานการแสดงละครประกอบด้วยการใช้เสียง การเคลื่อนไหว การแสดงอารมณ์ และการแสดงบทบาทสมมติ การฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและการทำงานเป็นกลุ่มจะช่วยให้ผู้เรียนสามารถแสดงละครได้อย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความมั่นใจในการแสดงออก และสามารถประเมินคุณภาพการแสดงได้

Last modified: Tuesday, 21 April 2026, 3:46 PM