ใบความรู้ที่ 9.1 เรื่อง ทักษะพื้นฐานการแสดงละคร
ใบความรู้ที่ 9.1
เรื่อง ทักษะพื้นฐานการแสดงละคร
รายวิชา ศ๒๑๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
1. ทักษะพื้นฐานการแสดงละคร
การแสดงละครต้องอาศัยทักษะพื้นฐานหลายด้าน ดังนี้:
1.1 การใช้เสียง (Voice)
องค์ประกอบของเสียงที่ดี
- ความชัดเจน: ออกเสียงพยัญชนะและสระให้ชัด
- ระดับเสียง: ใช้เสียงสูง-ต่ำตามอารมณ์และบทบาท
- น้ำหนักเสียง: ดัง-เบาตามระยะห่างของผู้ชม
- น้ำเสียง: แสดงอารมณ์ผ่านเสียง
การฝึกใช้เสียง
- ฝึกหายใจด้วยกระบังลม
- ฝึกอ่านบทละครด้วยน้ำเสียงต่างๆ
- ฝึกเปล่งเสียงให้ชัดเจน
1.2 การเคลื่อนไหว (Movement)
องค์ประกอบของการเคลื่อนไหวที่ดี
- การเดิน: เดินตามจังหวะและบทบาท
- การยืน: ยืนให้เหมาะสมกับตัวละคร
- การนั่ง: นั่งให้เข้ากับบทบาท
- การใช้มือและแขน: ประกอบการแสดงอารมณ์
การฝึกเคลื่อนไหว
- ฝึกเดินแบบต่างๆ (เดินเร็ว เดินช้า เดินตามจังหวะ)
- ฝึกยืนแบบต่างๆ (ยืนตัวตรง ยืนหลังค่อม)
- ฝึกการใช้มือประกอบการพูด
1.3 การแสดงอารมณ์ (Emotion)
อารมณ์พื้นฐานในการแสดง
|
อารมณ์ |
ลักษณะ |
|
ดีใจ |
ยิ้ม ตาเป็นประกาย เคลื่อนไหวรวดเร็ว |
|
เสียใจ |
หน้าบึ้ง ตาแดง น้ำเสียงหม่น เคลื่อนไหวช้า |
|
โกรธ |
ขมวดคิ้ว จ้องตา น้ำเสียงหนักแน่น |
|
กลัว |
ตาโต ตัวแข็ง น้ำเสียงสั่น |
|
ตกใจ |
อ้าปาก ตาโต รีบหันหนี |
การฝึกแสดงอารมณ์
- ฝึกแสดงอารมณ์หน้ากระจก
- ฝึกเปลี่ยนอารมณ์อย่างรวดเร็ว
- ฝึกแสดงอารมณ์ผ่านเสียง
1.4 บทบาทสมมติ (Role Playing)
การสวมบทบาทตัวละคร
- ศึกษาและทำความเข้าใจตัวละคร
- สังเกตลักษณะท่าทางของตัวละคร
- ลองแสดงเป็นตัวละครนั้นๆ
การฝึกบทบาทสมมติ
- ฝึกเป็นบุคคลในอาชีพต่างๆ
- ฝึกเป็นตัวละครในวรรณคดี
- ฝึกเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์
2. นาฏยศัพท์ทางการละคร
|
ศัพท์ |
ความหมาย |
การใช้ |
|
บทบาท |
หน้าที่หรือลักษณะของตัวละคร |
นักแสดงต้องเข้าใจบทบาทของตน |
|
บทสนทนา |
คำพูดระหว่างตัวละคร |
สื่อสารเรื่องราวระหว่างตัวละคร |
|
บทพูดคนเดียว |
การพูดคนเดียวบนเวที |
แสดงความคิดภายในของตัวละคร |
|
ฉาก |
ส่วนย่อยของละคร |
แบ่งตอนในการแสดง |
|
องก์ |
ตอนของละคร |
แบ่งช่วงเวลาในการแสดง |
|
ตัวละคร |
บุคคลในเรื่อง |
ผู้ที่แสดงบทบาทต่างๆ |
|
ผู้กำกับ |
ผู้ควบคุมการแสดง |
ดูแลการแสดงทั้งหมด |
|
บทละคร |
ต้นฉบับของการแสดง |
กำหนดเนื้อเรื่องและบทสนทนา |
3. ขั้นตอนการแสดงละคร
|
ขั้นตอน |
กิจกรรม |
|
1. อ่านบทละคร |
ทำความเข้าใจเนื้อเรื่องและตัวละคร |
|
2. กำหนดบทบาท |
แบ่งหน้าที่ให้สมาชิกในกลุ่ม |
|
3. ฝึกอ่านบท |
ฝึกอ่านด้วยน้ำเสียงที่เหมาะสม |
|
4. ฝึกเคลื่อนไหว |
ฝึกท่าทางและการเดินตามบท |
|
5. ฝึกซ้อมร่วมกัน |
ซ้อมพร้อมกันทั้งกลุ่ม |
|
6. แสดงจริง |
นำเสนอการแสดงต่อผู้ชม |
4. การทำงานเป็นกลุ่มในการแสดงละคร
บทบาทในกลุ่ม
- ผู้กำกับ: ควบคุมการแสดงทั้งหมด
- นักแสดง: แสดงบทบาทตัวละคร
- ผู้ช่วย: ช่วยจัดเตรียมอุปกรณ์
- ผู้ดูแลอุปกรณ์: ดูแลเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์
ข้อปฏิบัติ
- วางแผนร่วมกัน
- ฝึกซ้อมพร้อมกัน
- ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
- รับฟังความคิดเห็นของสมาชิก
5. การประเมินคุณภาพการแสดง
เกณฑ์การประเมิน
|
เกณฑ์ |
คำอธิบาย |
คะแนน |
|
การใช้เสียง |
ชัดเจน เหมาะสมกับบทบาท |
10 |
|
การเคลื่อนไหว |
เหมาะสมกับบทบาท |
10 |
|
การแสดงอารมณ์ |
สื่ออารมณ์ได้ตรงตามบท |
10 |
|
การทำงานเป็นกลุ่ม |
มีความสามัคคี ทำงานร่วมกัน |
10 |
|
ความคิดสร้างสรรค์ |
มีการเพิ่มเติมที่น่าสนใจ |
10 |
6. สรุป
ทักษะพื้นฐานการแสดงละครประกอบด้วยการใช้เสียง การเคลื่อนไหว การแสดงอารมณ์ และการแสดงบทบาทสมมติ การฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและการทำงานเป็นกลุ่มจะช่วยให้ผู้เรียนสามารถแสดงละครได้อย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความมั่นใจในการแสดงออก และสามารถประเมินคุณภาพการแสดงได้