ใบความรู้ที่ 7.1 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยในแต่ละยุคสมัย

_{ใบความรู้ที่ 7.1}

_{เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยในแต่ละยุคสมัย
รายวิชา ศ๒๒๑๐๑ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2}

_{1. ความสำคัญของทัศนศิลป์ไทย}

_{ทัศนศิลป์ไทยเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่แสดงถึงเอกลักษณ์ ความเชื่อ วิถีชีวิต และภูมิปัญญาของคนไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ผ่านงานสถาปัตยกรรม จิตรกรรม และประติมากรรม การศึกษาพัฒนาการทางศิลปะไทยจะช่วยให้เราเข้าใจประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทยได้ดียิ่งขึ้น}

_{2. ศิลปะสมัยสุโขทัย (พ.ศ. 1781-1981)}

_{ลักษณะทั่วไป}

• _{ศิลปะมีความอ่อนช้อย งดงาม มีเอกลักษณ์เฉพาะ}

• _{ได้รับอิทธิพลจากศิลปะลังกาและมอญ}

• _{มีความเรียบง่ายแต่แฝงด้วยความประณีต}

_{สถาปัตยกรรม}

• _{วัดมหาธาตุ (สุโขทัย)}

• _{วัดศรีชุม}

• _{ลักษณะเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์}

_{ประติมากรรม}

• _{พระพุทธรูปสมัยสุโขทัยที่งดงามที่สุดในศิลปะไทย}

• _{พระพุทธชินราช (วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ พิษณุโลก)}

• _{พระพุทธรูปทรงเครื่อง แบบสุโขทัย}

_{จิตรกรรม}

• _{จิตรกรรมฝาผนังวัดศรีชุม (ภาพพระพุทธเจ้าเสด็จลงจากดาวดึงส์)}

_{แนวคิดและเนื้อหา}

• _{เน้นความเชื่อทางพระพุทธศาสนา}

• _{แสดงถึงความมีพระมหากรุณาธิคุณของพระมหากษัตริย์}

_{3. ศิลปะสมัยอยุธยา (พ.ศ. 1893-2310)}

_{ลักษณะทั่วไป}

• _{ผสมผสานศิลปะหลายชาติ เช่น ขอม สุโขทัย จีน เปอร์เซีย}

• _{มีความอลังการ วิจิตรบรรจง}

• _{แสดงถึงอำนาจและความมั่งคั่งของอาณาจักร}

_{สถาปัตยกรรม}

• _{วัดพระศรีสรรเพชญ์}

• _{วัดไชยวัฒนาราม}

• _{วัดพุทไธสวรรย์}

• _{เจดีย์ทรงปรางค์}

_{ประติมากรรม}

• _{พระพุทธรูปสมัยอยุธยามีหลายแบบ เช่น แบบกำแพงเพชร แบบอู่ทอง}

• _{มีการสร้างพระพุทธรูปขนาดใหญ่}

_{จิตรกรรม}

• _{จิตรกรรมฝาผนังวัดพุทไธสวรรย์}

• _{จิตรกรรมวัดพระเมรุ}

• _{ภาพเขียนสีแดง (ลายน้ำทอง)}

_{แนวคิดและเนื้อหา}

• _{ส่งเสริมพระพุทธศาสนา}

• _{แสดงถึงพระราชอำนาจ}

• _{บันทึกเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์}

_{4. ศิลปะสมัยธนบุรี (พ.ศ. 2310-2325)}

_{ลักษณะทั่วไป}

• _{ระยะเวลาสั้น (เพียง 15 ปี)}

• _{มุ่งฟื้นฟูศิลปะที่เสียหายจากสงคราม}

• _{นำแบบแผนจากสมัยอยุธยากลับมาใช้}

_{สถาปัตยกรรม}

• _{วัดอรุณราชวราราม (เริ่มสร้างในสมัยธนบุรี)}

• _{วัดบางหว้าใหญ่}

_{ประติมากรรม}

• _{การบูรณะและสร้างพระพุทธรูปใหม่ตามแบบอยุธยา}

_{แนวคิดและเนื้อหา}

• _{ฟื้นฟูความมั่นคงทางจิตใจหลังเสียกรุง}

• _{สร้างความชอบธรรมให้กับราชวงศ์ใหม่}

_{5. ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2325-ปัจจุบัน)}

_{ลักษณะทั่วไป}

• _{มีความประณีต อลังการ}

• _{ผสมผสานศิลปะไทยประเพณีกับศิลปะตะวันตก}

• _{มีการสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง}

_{สถาปัตยกรรม}

• _{พระบรมมหาราชวัง}

• _{วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว)}

• _{วัดสุทัศนเทพวราราม}

• _{วัดอรุณฯ (สร้างต่อจนเสร็จ)}

_{ประติมากรรม}

• _{พระพุทธรูปสมัยรัตนโกสินทร์ มีความประณีต สวยงาม}

• _{พระพุทธสิหิงส์ (จำลอง)}

• _{งานปั้นปูนปั้นประดับวัด}

_{จิตรกรรม}

• _{จิตรกรรมฝาผนังวัดสุทัศน์ (ภาพพุทธประวัติและชาดก)}

• _{จิตรกรรมวัดพระแก้ว (ภาพรามเกียรติ์)}

• _{จิตรกรรมวัดบวรนิเวศ}

_{แนวคิดและเนื้อหา}

• _{ส่งเสริมพุทธศาสนาและสถาบันพระมหากษัตริย์}

• _{แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง}

• _{บันทึกเรื่องราววรรณคดีและประวัติศาสตร์}

• _{เริ่มมีภาพชีวิตความเป็นอยู่ของคนทั่วไป}

_{6. การเปลี่ยนแปลงแนวคิดและเนื้อหาของศิลปะไทย}

สมัย	แนวคิดหลัก	เนื้อหาที่ปรากฏ
สุโขทัย	ศาสนาพุทธ ความเมตตา	พุทธประวัติ ชาดก
อยุธยา	พระราชอำนาจ ศาสนา	พุทธประวัติ พงศาวดาร
ธนบุรี	การฟื้นฟู	พุทธประวัติ
รัตนโกสินทร์	ศาสนา กษัตริย์ ชาตินิยม	พุทธประวัติ รามเกียรติ์ ชาดก ชีวิตประจำวัน

 

_{7. ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของศิลปะไทย}

ปัจจัย	คำอธิบาย
สงคราม	การเสียกรุงทำให้ศิลปะสูญหาย ต้องฟื้นฟู
การติดต่อกับต่างชาติ	รับอิทธิพลจากจีน อินเดีย ยุโรป
การเปลี่ยนแปลงการปกครอง	พ.ศ. 2475 ทำให้เกิดศิลปะแนวใหม่
เทคโนโลยี	การนำวัสดุและเทคนิคใหม่ๆ มาใช้
การศึกษา	การเรียนการสอนศิลปะในระบบโรงเรียน

 

 

_{8. การอนุรักษ์ศิลปะไทย}

_{วิธีการอนุรักษ์}

• _{การบูรณะซ่อมแซมโบราณสถาน}

• _{การศึกษาและเผยแพร่ความรู้}

• _{การสืบทอดภูมิปัญญาช่างศิลป์}

• _{การประยุกต์ใช้ลวดลายไทยในงานร่วมสมัย}

_{บทบาทของเยาวชน}

• _{เรียนรู้และภาคภูมิใจในศิลปะไทย}

• _{ช่วยเผยแพร่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์}

• _{ร่วมกิจกรรมอนุรักษ์}

• _{นำลวดลายไทยไปใช้ในงานสร้างสรรค์}

_{9. สรุป}

_{ทัศนศิลป์ไทยมีการพัฒนาต่อเนื่องมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงรัตนโกสินทร์ โดยแต่ละสมัยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่สะท้อนแนวคิด ความเชื่อ และบริบททางสังคมในยุคนั้น การศึกษาพัฒนาการทางศิลปะไทยช่วยให้เราเข้าใจประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทย และเกิดความภาคภูมิใจในความเป็นไทย}