ใบความรู้ที่ 2.1 เรื่อง ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับดนตรีไทย

^{ใบความรู้ที่ 2.1}

^{เรื่อง ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับดนตรีไทย
รายวิชา ศ๒๒๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2}

^{1. โน้ตไทยคืออะไร?}

^{โน้ตไทย คือ สัญลักษณ์ที่ใช้บันทึกเพลงไทย โดยใช้ตัวอักษรแทนระดับเสียงและใช้สัญลักษณ์แทนค่าจังหวะ ทำให้สามารถอ่านและเล่นเพลงไทยได้โดยไม่ต้องอาศัยการจำเพลงเท่านั้น}

^{2. ตัวโน้ตไทยและระดับเสียง}

^{ดนตรีไทยใช้ระบบเสียง 7 เสียงใน 1 คู่แปด (Octave) โดยแทนด้วยตัวอักษรไทย ดังนี้}

เสียง	โน้ตไทย	เสียง	โน้ตไทย
โด (Do)	ด	ซอล (Sol)	ซ
เร (Re)	ร	ลา (La)	ล
มี (Mi)	ม	ที (Ti)	ท
ฟา (Fa)	ฟ	โดสูง	ด

^{หมายเหตุ: เสียง ฟา (Fa) และ ที (Ti) ในดนตรีไทยจะไม่เหมือนกับดนตรีสากลทุกประการ แต่ใช้สัญลักษณ์เดียวกันเพื่อความสะดวก}

^{3. ค่าจังหวะของตัวโน้ตไทย}

ตัวโน้ต	ชื่อ	ค่าจังหวะ	ตัวอย่าง
	ตัวกลม	4 จังหวะ	ด – – –
	ตัวขาว	2 จังหวะ	ด –
	ตัวดำ	1 จังหวะ	ด
	เขบ็ตหนึ่งชั้น	1/2 จังหวะ	ด (เร็ว)

^{การเขียนโน้ตไทยแสดงจังหวะ}

• ^{ตัวดำ: ด}

• ^{ตัวขาว: ด - (ขีดข้างหลัง)}

• ^{ตัวกลม: ด - - - (ขีด 3 ขีด)}

• ^{เขบ็ตหนึ่งชั้น: ด (มีขีดใต้) หรือใช้สัญลักษณ์เฉพาะ}

^{4. เครื่องหมายแปลงเสียง (ถ้ามี)}

^{ในดนตรีไทยสมัยใหม่มีการใช้เครื่องหมายแปลงเสียง เช่น}

• ^{ชาร์ป (#) : ทำให้เสียงสูงขึ้นครึ่งเสียง}

• ^{แฟลต (b) : ทำให้เสียงต่ำลงครึ่งเสียง}

^{ตัวอย่าง:}

• ^{ด# (ดีชาร์ป)}

• ^{รb (เรแฟลต)}

 

^{5. การอ่านโน้ตเพลงไทย}

^{หลักการอ่าน}

• ^{อ่านจากซ้ายไปขวา}

• ^{ตัวโน้ตที่เรียงกันคือทำนอง}

• ^{เครื่องหมายขีด (-) แสดงการเว้นจังหวะ}

• ^{เครื่องหมายขีดใต้แสดงจังหวะเร็ว}

^{ตัวอย่างเพลงสั้นในโน้ตไทย}

^{เพลง "ลาวดวงเดือน" ท่อนแรก:}

^text

^{ซ – ล – | ด – ร – | ม – ร – | ด – – – ||}

^{(เครื่องหมาย | แบ่งห้อง, || จบเพลง)}

^{6. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์งานดนตรี}

ปัจจัย	คำอธิบาย
ความรู้และทักษะทางดนตรี	ผู้แต่งต้องมีความรู้เรื่องโน้ต จังหวะ หลักการแต่งเพลง
แรงบันดาลใจ	จากธรรมชาติ ความรัก สังคม เหตุการณ์ต่างๆ
อารมณ์และความรู้สึก	เพลงเศร้า เพลงสุข เพลงโกรธ เกิดจากอารมณ์ของผู้แต่ง
วัฒนธรรมและประเพณี	เพลงพื้นบ้าน เพลงพิธีกรรม สะท้อนวัฒนธรรม
เทคโนโลยี	การใช้เครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ ซอฟต์แวร์แต่งเพลง
เครื่องดนตรี	ลักษณะเสียงของเครื่องดนตรีมีผลต่อแนวเพลง

 

^{7. การถ่ายทอดอารมณ์ผ่านบทเพลง}

^{นักดนตรีและนักร้องสามารถถ่ายทอดอารมณ์ผ่านบทเพลงได้โดย:}

• ^{การใช้ระดับเสียงสูง-ต่ำ}

• ^{การเร่งหรือลดจังหวะ}

• ^{การเน้นเสียงหนัก-เบา}

• ^{การใช้เทคนิคเฉพาะ เช่น การเอื้อน เสียงสั่น}

^{ตัวอย่างการถ่ายทอดอารมณ์}

• ^{อารมณ์เศร้า → เสียงต่ำ จังหวะช้า}

• ^{อารมณ์ดีใจ → เสียงสูง จังหวะเร็ว}

• ^{อารมณ์รัก → เสียงนุ่มนวล ทำนองไพเราะ}

^{8. สรุป}

^{ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับดนตรีไทยประกอบด้วยตัวโน้ตไทย ค่าจังหวะ เครื่องหมายแปลงเสียง และการอ่านโน้ต การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์งานดนตรีช่วยให้เข้าใจที่มาของบทเพลง ส่วนเทคนิคการถ่ายทอดอารมณ์ทำให้การบรรเลงและการขับร้องมีชีวิตชีวา}

^{ใบความรู้ที่ 2.1}

^{เรื่อง ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับดนตรีไทย
รายวิชา ศ๒๒๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2}

^{1. โน้ตไทยคืออะไร?}

^{โน้ตไทย คือ สัญลักษณ์ที่ใช้บันทึกเพลงไทย โดยใช้ตัวอักษรแทนระดับเสียงและใช้สัญลักษณ์แทนค่าจังหวะ ทำให้สามารถอ่านและเล่นเพลงไทยได้โดยไม่ต้องอาศัยการจำเพลงเท่านั้น}

^{2. ตัวโน้ตไทยและระดับเสียง}

^{ดนตรีไทยใช้ระบบเสียง 7 เสียงใน 1 คู่แปด (Octave) โดยแทนด้วยตัวอักษรไทย ดังนี้}

เสียง	โน้ตไทย	เสียง	โน้ตไทย
โด (Do)	ด	ซอล (Sol)	ซ
เร (Re)	ร	ลา (La)	ล
มี (Mi)	ม	ที (Ti)	ท
ฟา (Fa)	ฟ	โดสูง	ด

^{หมายเหตุ: เสียง ฟา (Fa) และ ที (Ti) ในดนตรีไทยจะไม่เหมือนกับดนตรีสากลทุกประการ แต่ใช้สัญลักษณ์เดียวกันเพื่อความสะดวก}

^{3. ค่าจังหวะของตัวโน้ตไทย}

ตัวโน้ต	ชื่อ	ค่าจังหวะ	ตัวอย่าง
	ตัวกลม	4 จังหวะ	ด – – –
	ตัวขาว	2 จังหวะ	ด –
	ตัวดำ	1 จังหวะ	ด
	เขบ็ตหนึ่งชั้น	1/2 จังหวะ	ด (เร็ว)

^{การเขียนโน้ตไทยแสดงจังหวะ}

• ^{ตัวดำ: ด}

• ^{ตัวขาว: ด - (ขีดข้างหลัง)}

• ^{ตัวกลม: ด - - - (ขีด 3 ขีด)}

• ^{เขบ็ตหนึ่งชั้น: ด (มีขีดใต้) หรือใช้สัญลักษณ์เฉพาะ}

^{4. เครื่องหมายแปลงเสียง (ถ้ามี)}

^{ในดนตรีไทยสมัยใหม่มีการใช้เครื่องหมายแปลงเสียง เช่น}

• ^{ชาร์ป (#) : ทำให้เสียงสูงขึ้นครึ่งเสียง}

• ^{แฟลต (b) : ทำให้เสียงต่ำลงครึ่งเสียง}

^{ตัวอย่าง:}

• ^{ด# (ดีชาร์ป)}

• ^{รb (เรแฟลต)}

 

^{5. การอ่านโน้ตเพลงไทย}

^{หลักการอ่าน}

• ^{อ่านจากซ้ายไปขวา}

• ^{ตัวโน้ตที่เรียงกันคือทำนอง}

• ^{เครื่องหมายขีด (-) แสดงการเว้นจังหวะ}

• ^{เครื่องหมายขีดใต้แสดงจังหวะเร็ว}

^{ตัวอย่างเพลงสั้นในโน้ตไทย}

^{เพลง "ลาวดวงเดือน" ท่อนแรก:}

^text

^{ซ – ล – | ด – ร – | ม – ร – | ด – – – ||}

^{(เครื่องหมาย | แบ่งห้อง, || จบเพลง)}

^{6. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์งานดนตรี}

ปัจจัย	คำอธิบาย
ความรู้และทักษะทางดนตรี	ผู้แต่งต้องมีความรู้เรื่องโน้ต จังหวะ หลักการแต่งเพลง
แรงบันดาลใจ	จากธรรมชาติ ความรัก สังคม เหตุการณ์ต่างๆ
อารมณ์และความรู้สึก	เพลงเศร้า เพลงสุข เพลงโกรธ เกิดจากอารมณ์ของผู้แต่ง
วัฒนธรรมและประเพณี	เพลงพื้นบ้าน เพลงพิธีกรรม สะท้อนวัฒนธรรม
เทคโนโลยี	การใช้เครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ ซอฟต์แวร์แต่งเพลง
เครื่องดนตรี	ลักษณะเสียงของเครื่องดนตรีมีผลต่อแนวเพลง

 

^{7. การถ่ายทอดอารมณ์ผ่านบทเพลง}

^{นักดนตรีและนักร้องสามารถถ่ายทอดอารมณ์ผ่านบทเพลงได้โดย:}

• ^{การใช้ระดับเสียงสูง-ต่ำ}

• ^{การเร่งหรือลดจังหวะ}

• ^{การเน้นเสียงหนัก-เบา}

• ^{การใช้เทคนิคเฉพาะ เช่น การเอื้อน เสียงสั่น}

^{ตัวอย่างการถ่ายทอดอารมณ์}

• ^{อารมณ์เศร้า → เสียงต่ำ จังหวะช้า}

• ^{อารมณ์ดีใจ → เสียงสูง จังหวะเร็ว}

• ^{อารมณ์รัก → เสียงนุ่มนวล ทำนองไพเราะ}

^{8. สรุป}

^{ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับดนตรีไทยประกอบด้วยตัวโน้ตไทย ค่าจังหวะ เครื่องหมายแปลงเสียง และการอ่านโน้ต การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์งานดนตรีช่วยให้เข้าใจที่มาของบทเพลง ส่วนเทคนิคการถ่ายทอดอารมณ์ทำให้การบรรเลงและการขับร้องมีชีวิตชีวา}