ใบความรู้ที่ 3.1 เรื่อง ทักษะดนตรีไทย
0%
Completion requirements
ใบความรู้ที่ 3.1
เรื่อง ทักษะดนตรีไทย
รายวิชา ศ๒๒๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
1. หลักการขับร้องเพลงไทย
การขับร้องเพลงไทยให้ไพเราะต้องอาศัยหลักการสำคัญ ดังนี้
1.1 การหายใจ
-
ใช้การหายใจแบบใช้กระบังลม (หายใจเข้าท้องป่อง หายใจออกท้องแฟบ)
-
หายใจเข้าทางจมูก ให้อากาศเต็มปอด
-
หายใจออกทางปากช้าๆ ควบคุมลมให้สม่ำเสมอ
-
ฝึกหายใจเข้า 4 จังหวะ ค้าง 4 จังหวะ ออก 8 จังหวะ
1.2 การออกเสียง
-
ออกเสียงสระให้ชัดเจน โดยเฉพาะสระ อา อี อือ เอ แอ
-
พยัญชนะต้นออกเสียงชัด พยัญชนะท้ายออกเสียงเบา
-
เปิดปากกว้างพอสมควร ไม่บีบเสียง
1.3 การเอื้อน
-
การเอื้อนคือการเพิ่มลูกคอหรือการกล้ำเสียงให้ไพเราะ
-
เอื้อนตามแบบฉบับเพลงไทย ไม่เอื้อนมากเกินไป
-
ฝึกเอื้อนโดยการร้องโน้ตยาวแล้วค่อยๆ สั่นเสียง
1.4 การแสดงออกทางอารมณ์
-
ถ่ายทอดอารมณ์ของเพลงผ่านน้ำเสียง
-
เพลงเศร้า → เสียงต่ำ ช้า หม่น
-
เพลงสนุก → เสียงสดใส จังหวะเร็ว
-
เพลงอาลัย → เสียงนุ่มนวล โหยหวน
2. หลักการบรรเลงเครื่องดนตรีไทย
2.1 เครื่องตี (ระนาด ฆ้องวง)
|
ข้อ |
หลักการ |
|
1 |
จับไม้ตีให้มั่นคง อย่ากำแน่นเกินไป |
|
2 |
ใช้ข้อมือในการตี ไม่ใช่แขนทั้งหมด |
|
3 |
ตีที่ตำแหน่งกึ่งกลางลูกระนาดหรือฆ้อง |
|
4 |
ตีให้ได้จังหวะสม่ำเสมอ |
|
5 |
ฝึกโน้ตตามลำดับก่อนเล่นทำนอง |
2.2 เครื่องสี (ซอด้วง ซออู้)
|
ข้อ |
หลักการ |
|
1 |
จับซอให้มั่นคง วางให้เหมาะสมกับสรีระ |
|
2 |
จับคันชักให้ถูกต้อง (วางนิ้วหัวแม่มือบนคันชัก) |
|
3 |
สีให้ได้เสียงสม่ำเสมอ ไม่กระตุก |
|
4 |
ฝึกสีโน้ตเดี่ยวให้ได้ก่อน |
|
5 |
ฝึกสีทำนองช้าๆ ก่อนเร่งความเร็ว |
2.3 เครื่องเป่า (ขลุ่ย ปี่)
|
ข้อ |
หลักการ |
|
1 |
วางริมฝีปากให้พอดีกับช่องเป่า |
|
2 |
ใช้นิ้วปิดรูให้สนิท |
|
3 |
ใช้ลมสม่ำเสมอ ไม่เป่าแรงเกินไป |
|
4 |
ฝึกเป่าโน้ตเดี่ยวให้ได้ก่อน |
|
5 |
ฝึกเป่าทำนองสั้นๆ |
3. เทคนิคการแสดงออกทางดนตรีไทย
-
การใช้ลมและน้ำหนัก: ควบคุมลมให้สม่ำเสมอ เน้นจังหวะหนัก-เบา
-
การเน้นเสียง (Accent): เน้นจังหวะสำคัญให้เด่นชัด
-
การลด-เร่งจังหวะ (Rubato): เร่งหรือลดจังหวะตามอารมณ์เพลง
-
การใช้อารมณ์ร่วม: นักดนตรีต้องรู้สึกถึงอารมณ์ของเพลง
4. การประเมินความสามารถทางดนตรีไทย
เกณฑ์การประเมิน
|
เกณฑ์ |
คำอธิบาย |
คะแนน (1-5) |
|
ความถูกต้องของทำนอง |
ร้อง/บรรเลงได้ตรงตามโน้ต |
|
|
ความถูกต้องของจังหวะ |
รักษาจังหวะได้สม่ำเสมอ |
|
|
เทคนิค |
การใช้นิ้ว การใช้ลม การเอื้อน |
|
|
การแสดงออก |
สื่ออารมณ์ตามบทเพลง |
|
|
ความไพเราะ |
เสียงน่าฟัง โดยรวม |
การวิจารณ์อย่างสร้างสรรค์
-
ชมเชยในส่วนที่ดีก่อน
-
วิจารณ์ส่วนที่ควรปรับปรุงอย่างสุภาพ
-
เสนอแนะแนวทางแก้ไข
-
ไม่เปรียบเทียบกับผู้อื่น
5. สรุป
ทักษะดนตรีไทยประกอบด้วยการขับร้องและการบรรเลง ซึ่งต้องอาศัยหลักการหายใจ การออกเสียง การเอื้อน การใช้เทคนิคที่ถูกต้อง และการแสดงออกทางอารมณ์ การประเมินความสามารถทางดนตรีไทยอย่างสร้างสรรค์จะช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาศักยภาพของตนเองและผู้อื่น
แก้ไขครั้งสุดท้าย: วันอังคาร, 21 เมษายน 2026, 9:01PM