ใบความรู้ที่ 4.1

เรื่อง ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับดนตรีสากล
รายวิชา ศ๒๒๑๐๒ ดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

1. ดนตรีสากลคืออะไร?

ดนตรีสากล (Western Music) คือ ดนตรีที่มีต้นกำเนิดในทวีปยุโรปและพัฒนาแพร่หลายไปทั่วโลก มีระบบโน้ต จังหวะ และเครื่องดนตรีที่เป็นมาตรฐานสากล แบ่งออกเป็นยุคสมัยต่างๆ เช่น ดนตรียุคบาโรก คลาสสิก รอมานติก และสมัยใหม่

2. ปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์งานดนตรีสากล

ปัจจัย

คำอธิบาย

ตัวอย่างผลงาน

ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

ดนตรีแต่ละยุคสะท้อนสภาพสังคมและความเชื่อ

Beethoven: Symphony No. 9 (ยุคคลาสสิก-รอมานติก)

เทคโนโลยี

การพัฒนาเครื่องดนตรีและอุปกรณ์บันทึกเสียง

ดนตรีอิเล็กทรอนิกส์, ซินธิไซเซอร์

อารมณ์และจินตนาการ

ผู้แต่งถ่ายทอดความรู้สึกส่วนตัว

Chopin: Nocturnes (เพลงกลางคืน สะท้อนอารมณ์)

สังคมและการเมือง

สะท้อนเหตุการณ์ในสังคม

Bob Dylan: "Blowin' in the Wind" (เพลงประท้วง)

เครื่องดนตรี

ลักษณะเสียงของเครื่องดนตรีมีผลต่อแนวเพลง

กีตาร์ไฟฟ้าในร็อก, เปียโนในคลาสสิก

ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

แรงบันดาลใจจากธรรมชาติ

Vivaldi: The Four Seasons

 

3. เทคนิคและการแสดงออกในการสร้างสรรค์บทเพลง

3.1 การใช้ระดับเสียง (Pitch)

  • เสียงสูง ให้ความรู้สึกสดใส ตื่นเต้น

  • เสียงต่ำ ให้ความรู้สึกหนักแน่น เศร้า

3.2 การใช้จังหวะ (Rhythm)

  • จังหวะเร็ว ความสนุกสนาน เร่งรีบ

  • จังหวะช้า ความสงบ เศร้า โรแมนติก

3.3 การใช้ความดัง-เบา (Dynamics)

  • ดัง (forte) ความหนักแน่น โกรธเกรี้ยว

  • เบา (piano) ความนุ่มนวล อ่อนหวาน

 

3.4 การใช้เสียงประสาน (Harmony)

  • เสียงประสานที่สอดคล้อง ความสุข สบาย

  • เสียงประสานที่ไม่สอดคล้อง ความตึงเครียด ไม่สบายใจ

3.5 การใช้ทำนอง (Melody)

  • ทำนองขึ้นสูง ความหวัง ความตื่นเต้น

  • ทำนองลงต่ำ ความเศร้า ความสิ้นหวัง

4. การถ่ายทอดเรื่องราวและอารมณ์ผ่านบทเพลง

ตัวอย่างการถ่ายทอดอารมณ์ในดนตรีสากล

เพลง

ผู้แต่ง

อารมณ์

เทคนิคที่ใช้

Fur Elise

Beethoven

ละมุน ซาบซึ้ง

ทำนองอ่อนหวาน จังหวะปานกลาง

Moonlight Sonata

Beethoven

เศร้า สงบ

เสียงต่ำ จังหวะช้า

The Four Seasons - Spring

Vivaldi

สดใส มีชีวิตชีวา

จังหวะเร็ว เสียงสูง

Requiem

Mozart

ศักดิ์สิทธิ์ เศร้า

เสียงประสาน ท่อนร้อง

 

5. การเปรียบเทียบดนตรีสากลในแต่ละยุคสมัย

ยุคสมัย

ช่วงปี

ลักษณะเด่น

ผู้แต่งสำคัญ

บาโรก

1600-1750

การใช้เสียงประสานที่ซับซ้อน

Bach, Handel

คลาสสิก

1750-1820

รูปแบบชัดเจน สมดุล

Mozart, Haydn

รอมานติก

1820-1900

เน้นอารมณ์ จินตนาการ

Beethoven, Chopin

สมัยใหม่

1900-ปัจจุบัน

ทดลองรูปแบบใหม่ หลากหลาย

Stravinsky, John Cage

 

6. การอ่านโน้ตสากลเบื้องต้น (ทบทวน)

กุญแจซอล (Treble Clef) – ใช้สำหรับเสียงสูง

  • เส้น: E-G-B-D-F (Every Good Boy Deserves Fruit)

  • ช่อง: F-A-C-E (FACE)

กุญแจฟา (Bass Clef) – ใช้สำหรับเสียงต่ำ

  • เส้น: G-B-D-F-A

  • ช่อง: A-C-E-G

ค่าตัวโน้ต

  • ตัวกลม (Whole note) = 4 จังหวะ

  • ตัวขาว (Half note) = 2 จังหวะ

  • ตัวดำ (Quarter note) = 1 จังหวะ

  • เขบ็ตหนึ่งชั้น (Eighth note) = 1/2 จังหวะ

7. สรุป

ดนตรีสากลมีความหลากหลายทั้งในด้านรูปแบบ เทคนิค และอารมณ์ ปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์ ได้แก่ ประวัติศาสตร์ เทคโนโลยี อารมณ์ สังคม และเครื่องดนตรี การทำความเข้าใจปัจจัยเหล่านี้จะช่วยให้ผู้เรียนชื่นชมดนตรีสากลได้อย่างลึกซึ้งและสามารถนำเทคนิคการถ่ายทอดอารมณ์ไปประยุกต์ใช้ในการฟังและสร้างสรรค์ดนตรีไ

Last modified: Tuesday, 21 April 2026, 9:09 PM