ใบความรู้ที่ 1.1 เรื่อง วงดนตรีไทย

_{ใบความรู้ที่ 1.1}

_{เรื่อง วงดนตรีไทย
รายวิชา ศ๓๑๑๐๒ ดนตรี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4}

_{1. วงดนตรีไทยคืออะไร?}

_{วงดนตรีไทย คือ การรวมกลุ่มของเครื่องดนตรีไทยหลายชนิดมาบรรเลงร่วมกันอย่างเป็นระบบ มีการจัดตำแหน่งและบทบาทของเครื่องดนตรีแต่ละชิ้น เพื่อให้เกิดเสียงประสานที่ไพเราะตามแบบฉบับดนตรีไทย}

_{2. ประเภทของวงดนตรีไทย}

_{วงดนตรีไทยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ วงปี่พาทย์ วงเครื่องสาย และวงมโหรี}

_{2.1 วงปี่พาทย์}

_{ลักษณะโดยรวม}

• _{เป็นวงที่ใช้เครื่องตีเป็นหลัก มีปี่เป็นเครื่องนำวง}

• _{เสียงดัง กังวาล หนักแน่น เหมาะกับพิธีการ}

_{เครื่องดนตรีหลัก}

_{ประเภทของวงปี่พาทย์}

• _{วงปี่พาทย์เครื่องห้า: มีเครื่องดนตรี 5 ชนิด (ปี่, ระนาดเอก, ฆ้องวงใหญ่, ตะโพน, กลองทัด, ฉิ่ง)}

• _{วงปี่พาทย์เครื่องคู่: เพิ่มระนาดทุ้มและฆ้องวงเล็ก}

• _{วงปี่พาทย์เครื่องใหญ่: เพิ่มระนาดเอกเหล็ก ระนาดทุ้มเหล็ก และปี่นอก}

_{โอกาสที่ใช้}

• _{พิธีกรรมทางศาสนา (งานบุญ งานกฐิน)}

• _{งานมงคล (งานบวช งานแต่ง)}

• _{งานศพ}

• _{การแสดงโขน ละครใน}

 _{2.2 วงเครื่องสาย}

_{ลักษณะโดยรวม}

• _{เป็นวงที่ใช้เครื่องสีและเครื่องดีดเป็นหลัก}

• _{เสียงนุ่มนวล ไพเราะ เหมาะกับการขับร้อง}

_{เครื่องดนตรีหลัก}

_{ประเภทของวงเครื่องสาย}

• _{วงเครื่องสายวงเล็ก: มีเครื่องดนตรีพื้นฐาน}

• _{วงเครื่องสายวงใหญ่: เพิ่มกระจับปี่ ซอสามสาย ฉิ่ง}

_{โอกาสที่ใช้}

• _{การขับร้องเพลงไทย (เดี่ยวหรือหมู่)}

• _{งานรื่นเริงภายในวัง}

• _{การแสดงละครนอก}

_{2.3 วงมโหรี}

_{ลักษณะโดยรวม}

• _{ผสมผสานวงปี่พาทย์และวงเครื่องสายเข้าด้วยกัน}

• _{เสียงกลมกล่อม หลากหลาย เหมาะกับงานรื่นเริง}

_{เครื่องดนตรีหลัก}

• _{มีทั้งเครื่องตี (ระนาด ฆ้องวง กลอง) เครื่องสี (ซอ) เครื่องดีด (จะเข้) และเครื่องเป่า (ปี่ ขลุ่ย)}

_{ประเภทของวงมโหรี}

• _{วงมโหรีเครื่องคู่: ผสมผสานแบบเบื้องต้น}

• _{วงมโหรีเครื่องใหญ่: มีเครื่องดนตรีครบทุกชนิด}

_{โอกาสที่ใช้}

• _{งานรื่นเริงกลางแจ้ง}

• _{การแสดงหน้าวัง}

• _{งานสมโภช}

_{3. ตารางเปรียบเทียบวงดนตรีไทยทั้ง 3 ประเภท}

 _{4. บทบาทของวงดนตรีไทยต่อสังคม}

 _{5. ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของวงดนตรีไทย}

 _{6. สรุป}

_{วงดนตรีไทยมี 3 ประเภทหลัก ได้แก่ วงปี่พาทย์ (ใช้ในพิธีกรรม) วงเครื่องสาย (ใช้ขับร้อง) และวงมโหรี (ใช้ในงานรื่นเริง) แต่ละประเภทมีเอกลักษณ์ทางเสียงและบทบาทในสังคมที่แตกต่างกัน การศึกษาวงดนตรีไทยช่วยให้เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาไทยและสามารถอนุรักษ์สืบทอดให้คงอยู่ต่อไป}