ใบความรู้ที่ 1.2
เรื่อง สถานะทางสังคมของนักดนตรีในวัฒนธรรมต่างๆ
รายวิชา ศ๓๒๑๐๒ ดนตรี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5


1. สถานะทางสังคมของนักดนตรีไทย

ยุคสมัย

สถานะ

รายละเอียด

สมัยอยุธยา-รัตนโกสินทร์

ช่างฝีมือในราชสำนัก

ได้รับการอุปถัมภ์จากเจ้านาย มีสถานะรองจากขุนนาง

สมัยรัชกาลที่ 5-6

เริ่มมีสถานะอิสระ

มีการตั้งวงดนตรีส่วนตัว ได้รับการยกย่อง

ปัจจุบัน

หลากหลาย

ตั้งแต่ศิลปินแห่งชาติ (ได้รับการยกย่องสูงสุด) ไปจนถึงนักดนตรีพื้นบ้าน นักดนตรีอิสระ



 ปัจจัยที่ทำให้สถานะเปลี่ยนแปลง
  • การเปลี่ยนแปลงการปกครอง (พ.ศ. 2475)  ลดบทบาทราชสำนัก
  • การศึกษา  การเรียนดนตรีในระบบโรงเรียน
  • การค้าและสื่อ  นักดนตรีสามารถสร้างรายได้จากสื่อ
2. สถานะทางสังคมของนักดนตรีในวัฒนธรรมอื่น

วัฒนธรรม

สถานะของนักดนตรี

ตัวอย่าง

ยุโรปคลาสสิก

คีตกวีและนักดนตรีได้รับการยกย่องสูง

Mozart, Beethoven มีตำแหน่งในราชสำนัก

อินเดีย

นักดนตรีคลาสสิกเป็นผู้สืบทอดศิลปะชั้นสูง

ได้รับการยกย่องเป็น คุรุ” (Guru)

แอฟริกา

นักดนตรีพื้นบ้านมีบทบาทในพิธีกรรม

เป็นที่เคารพนับถือในชุมชน

ญี่ปุ่น

นักดนตรีดั้งเดิม (Gagaku) เป็นศิลปะชั้นสูง

สืบทอดในราชสำนัก



 3. การเปรียบเทียบสถานะนักดนตรีไทยกับสากล

ประเด็น

ไทย

สากล (ยุโรป)

อดีต

ช่างฝีมือในราชสำนัก

คีตกวีได้รับการยกย่อง มีตำแหน่ง

ปัจจุบัน

ศิลปินแห่งชาติ, นักดนตรีอิสระ

ศิลปินระดับโลก, นักดนตรีอิสระ

การยกย่อง

รางวัลศิลปินแห่งชาติ

รางวัลแกรมมี, รางวัลระดับนานาชาติ

การสืบทอด

แบบครู-ศิษย์, โรงเรียน

ระบบการศึกษา conservatory



 
แก้ไขครั้งสุดท้าย: วันศุกร์, 24 เมษายน 2026, 10:14AM