ใบความรู้ที่ 3.1 เรื่อง หลักการขับร้องและบรรเลงดนตรีไทย
0%
Completion requirements
ใบความรู้ที่ 3.1
เรื่อง หลักการขับร้องและบรรเลงดนตรีไทย
รายวิชา ศ๓๒๑๐๒ ดนตรี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
1. หลักการขับร้องเพลงไทย
1.1 การหายใจ
-
ใช้การหายใจแบบกระบังลม (หายใจเข้าท้องป่อง หายใจออกท้องแฟบ)
-
ช่วยให้มีลมร้องเพลงยาว ไม่ขาดตอน
-
ฝึกหายใจเข้า 4 จังหวะ ค้าง 4 จังหวะ ออก 8 จังหวะ
1.2 การออกเสียง
-
ออกเสียงสระให้ชัด (อา อี อือ เอ แอ โอ)
-
พยัญชนะต้นชัด พยัญชนะท้ายเบา
-
เปิดปากกว้างพอสมควร
1.3 การเอื้อน (Ornamentation)
-
การเพิ่มลูกคอหรือการกล้ำเสียงให้ไพเราะ
-
เป็นเอกลักษณ์ของดนตรีไทย
-
ไม่เอื้อนมากเกินไปจนเสียทำนอง
1.4 การใช้อารมณ์
-
ถ่ายทอดอารมณ์ของเพลงผ่านน้ำเสียง
-
เพลงเศร้า: เสียงต่ำ ช้า หม่น
-
เพลงสนุก: เสียงสดใส จังหวะเร็ว
2. หลักการบรรเลงเครื่องดนตรีไทย
2.1 เครื่องตี (ระนาด ฆ้องวง)
-
จับไม้ตีให้มั่นคง ใช้ข้อมือในการตี
-
ตีที่ตำแหน่งกึ่งกลางลูกระนาด/ฆ้อง
-
ตีให้ได้จังหวะสม่ำเสมอ
2.2 เครื่องสี (ซอด้วง ซออู้)
-
จับซอให้มั่นคง วางให้เหมาะสมกับสรีระ
-
จับคันชักให้ถูกต้อง (นิ้วหัวแม่มือวางบนคันชัก)
-
สีให้ได้เสียงสม่ำเสมอ ไม่กระตุก
2.3 เครื่องเป่า (ขลุ่ย ปี่)
-
วางริมฝีปากให้พอดีกับช่องเป่า
-
ใช้นิ้วปิดรูให้สนิท
-
ใช้ลมสม่ำเสมอ ไม่เป่าแรงเกินไป
3. การอ่านโน้ตไทยและอัตราจังหวะ
3.1 ตัวโน้ตไทย
|
เสียง |
โน้ตไทย |
|
โด (Do) |
ด |
|
เร (Re) |
ร |
|
มี (Mi) |
ม |
|
ฟา (Fa) |
ฟ |
|
ซอล (Sol) |
ซ |
|
ลา (La) |
ล |
|
ที (Ti) |
ท |
3.2 อัตราจังหวะ
อัตราจังหวะ |
ลักษณะ |
การใช้ |
2 ชั้น |
จังหวะเร็ว |
เพลงรื่นเริง สนุกสนาน |
3 ชั้น |
จังหวะช้า |
เพลงสง่างาม พิธีการ |
3.3 ตัวอย่างเพลง “ลาวดวงเดือน” ท่อนแรกในโน้ตไทย
text
ซ – ล – | ด – ร – | ม – ร – | ด – – – ||
ส่วนที่ 2: ใบความรู้ที่ 3.2
เรื่อง การประเมินคุณภาพดนตรีไทย
รายวิชา ศ๓๒๑๐๒ ดนตรี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
1. เกณฑ์การประเมินการร้องเพลงไทย
เกณฑ์ |
ดีมาก (5) |
ดี (4) |
พอใช้ (3) |
ปรับปรุง (2) |
ความถูกต้องของทำนอง |
ถูกต้องทุกโน้ต |
ผิดเล็กน้อย |
ผิดบางตอน |
ผิดมาก |
ความถูกต้องของจังหวะ |
แม่นยำ |
ดี |
คลาดเคลื่อน |
ผิด |
การใช้น้ำเสียง |
ไพเราะ เหมาะสม |
ดี |
พอใช้ |
ไม่เหมาะสม |
การเอื้อน |
ไพเราะ เหมาะสม |
ดี |
พอใช้ |
ไม่เหมาะสม |
การแสดงออก |
สื่ออารมณ์ดีมาก |
ดี |
พอใช้ |
ไม่มี |
2. เกณฑ์การประเมินการบรรเลงดนตรีไทย
เกณฑ์ |
ดีมาก (5) |
ดี (4) |
พอใช้ (3) |
ปรับปรุง (2) |
ความถูกต้องของทำนอง |
ถูกต้องทุกโน้ต |
ผิดเล็กน้อย |
ผิดบางตอน |
ผิดมาก |
ความถูกต้องของจังหวะ |
แม่นยำ |
ดี |
คลาดเคลื่อน |
ผิด |
เทคนิคการบรรเลง |
ยอดเยี่ยม |
ดี |
พอใช้ |
ต้องปรับปรุง |
คุณภาพเสียง |
กังวาน ไพเราะ |
ดี |
พอใช้ |
ไม่ดี |
การแสดงออก |
สื่ออารมณ์ดีมาก |
ดี |
พอใช้ |
ไม่มี |
3. การวิจารณ์อย่างสร้างสรรค์
หลักการ
1. ชมในส่วนที่ดีก่อน
2. วิจารณ์ที่ผลงาน ไม่ใช่ตัวบุคคล
3. บอกเหตุผลประกอบ
4. เสนอแนะแนวทางแก้ไข
5. ใช้ภาษาสุภาพ
ตัวอย่างการวิจารณ์ที่ดี
“การร้องเพลงของนักเรียนใช้เสียงได้นุ่มนวลดีมาก โดยเฉพาะการเอื้อนในท่อนท้ายทำได้ไพเราะ แต่อยากให้เพิ่มน้ำเสียงในท่อนเศร้าให้มากขึ้นอีกนิด เพราะเนื้อเพลงช่วงนั้นสื่อถึงความอาลัย ลองใช้น้ำเสียงต่ำลงและช้าลง น่าจะทำให้เพลงมีอารมณ์มากขึ้น”
แก้ไขครั้งสุดท้าย: วันศุกร์, 24 เมษายน 2026, 10:31AM